غسل های واجب

امتیاز کاربران

ستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره فعالستاره غیر فعال
 
غسلهاى واجب

غسلهاى واجب هفت است:
«اوّل» جنابت. «دوّم» حيض. «سوّم» نفاس. «چهارم» استحاضه. «پنجم» مس ميت. «ششم» ميت. «هفتم» غسلى كه بواسطه نذر و مانند اينها واجب مى‏شود.

احكام جنابت

مسأله 355- به دو چيز انسان جنب مى‏شود: اوّل ـ جماع، دوّم ـ بيرون آمدن منى، در خواب باشد يا بيدارى، كم باشد يا زياد، با شهوت باشد يا بى‏شهوت، با اختيار باشد يا بى‏اختيار.
مسأله 356- اگر رطوبتى از انسان خارج شود و نداند منى است يا بول يا غير اينها چنانچه با شهوت و جستن بيرون آمده و بعد از بيرون آمدن آن بدن سست شده باشد، آن رطوبت حكم منى را دارد. و اگر هيچك از اين سه نشانه يا بعضى از اينها را نداشته باشد، حكم منى را ندارد، و فرقى بين مرد و زن نيست، ولى در مريض لازم نيست آن رطوبت با جستن بيرون آمده باشد، بلكه اگر با شهوت بيرون آيد و در موقع بيرون آمدن بدن سست شود، در حكم منى است.
مسأله 357- اگر از مردى كه مريض نيست آبى بيرون آيد كه يكى از سه نشانه‏اى را كه در مساله پيش گفته شد، داشته باشد، و نداند نشانه‏هاى ديگر را داشته يا نه، چنانچه پيش از بيرون آمدن آن آب وضو نداشته، بايد وضو بگيرد و غسل بر او لازم نيست.
مسأله 358- مستحب است انسان بعد از بيرون آمدن منى بول كند، و اگر بول نكند و بعد از غسل، رطوبتى از او بيرون آيد كه نداند منى است يا رطوبت ديگر، حكم منى را دارد.
مسأله 359- اگر انسان با زنى جماع كند و باندازه ختنه‏گاه يا بيشتر داخل شود، در قبل باشد يا در دبر، بالغ باشند يا نابالغ، اگرچه منى بيرون نيايد هردو جنب مى‏شوند.
مسأله 360- اگر شك كند كه به مقدار ختنه‏گاه داخل شده يا نه، غسل براو واجب نيست.
مسأله 361- اگر نعوذ بالله با حيوانى نزديكى نمايد و منى از او خارج شود غسل تنها كافى است، و اگر منى از او بيرون نيايد، غسل بر او واجب نيست چه سابقا به حدث اصغر محدث باشد و چه محدث نباشد بلكه اگر محدث به حدث اصغر باشد براى نماز وضو واجب است. و حكم نزديكى با مرد يا پسر كه هر دو از گناهان كبيره است حكم نزديكى با زن را دارد در غسل و وجوب حد.
مسأله 362- اگر منى از جاى خود حركت كند و بيرون نيايد، يا انسان شك كند كه منى از او بيرون آمده يا نه، غسل بر او واجب نيست.
مسأله 363- كسى كه نمى‏تواند غسل كند ولى تيمم برايش ممكن است، بعد از داخل شدن وقت نماز هم مى‏تواند با عيال خود نزديكى كند.
مسأله 364- اگر در لباس خود منى ببيند و بداند كه از خود او است و براى آن غسل نكرده، بايد غسل كند. و نمازهايى را كه يقين دارد بعد از بيرون آمدن منى خوانده قضا كند. ولى نمازهايى را كه احتمال مى‏دهد، پيش از بيرون آمدن آن منى خوانده لازم نيست قضا نمايد.

چيزهايى كه بر جنب حرام است

مسأله 365- پنج چيز بر جنب حرام است:
اوّل ـ رساندن جائى از بدن خود به خط قرآن يا به اسم خدا بهر خطى كه باشد و صفات مختص به خداوند متعال، يا به اسم پيغمبران و امامان و حضرت زهرا عليهم‏السلام.
دوّم ـ رفتن در مسجدالحرام و مسجد پيغمبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله اگر چه از يك در داخل و از در ديگر خارج شود.
سوّم ـ توقف در مساجد ديگر. و همچنين حرم امامان عليهم‏السلام ولى اگر از يك درب مسجد داخل و از درب ديگرى خارج شود مانعى ندارد.
چهارم ـ گذاشتن چيزى در مسجد بدون عبور از مسجد، پس گذاشتن چيزى در مسجد در حال عبور يا از خارج مسجد مانعى ندارد. و همچنين برداشتن چيزى از مسجد اشكال ندارد گرچه داخل مسجد بشود.
پنجم ـ خواندن هر يك از آيات سجده واجب و آن در چهار سوره است:
الف ـ سوره سى و دوم قرآن «الم تنزيل».
ب ـ سوره چهل و يكم «حم سجده».
ج ـ سوره پنجاه و سوم «والنجم».
د ـ سوره نود و ششم «إقرأ».

چيزهايى كه بر جنب مكروه است

مسأله 366- نه چيز بر جنب مكروه است:
اول و دوم ـ خوردن و آشاميدن، ولى اگر وضو بگيرد يا دستها را بشويد مكروه نيست.
سوم ـ خواندن بيشتر از هفت آيه از قرآن كه سجده واجب ندارد.
چهارم ـ رساندن جائى از بدن به جلد و حاشيه و بين خطهاى قرآن.
پنجم ـ همراه داشتن قرآن و آويزان كردن آن.
ششم ـ خوابيدن ولى اگر وضو بگيرد يا بواسطه نداشتن آب، بدل از غسل تيمم كند مكروه نيست.
هفتم ـ خضاب كردن به حنا و مانند آن.
هشتم ـ ماليدن روغن به بدن.
نهم ـ جماع‏كردن‏بعد از آن‏كه‏محتلم‏شده، يعنى‏درخواب‏منى‏از او بيرون آمده‏است.

غسل جنابت

مسأله 367- غسل جنابت بخودى خود مستحب است. و براى خواندن نماز واجب و مانند آن واجب ميشود. ولى براى نماز ميت و سجده سهو و سجده شكر و سجده‏هاى واجب قرآن غسل جنابت لازم نيست.
مسأله 368- لازم نيست در وقت غسل، نيت كند كه غسل واجب يا مستحب مى‏كندبلكه‏اگرفقط به‏قصد قربت يعنى‏براى‏انجام‏فرمان خداوندعالم‏غسل كند كافى است.
مسأله 369- اگر يقين كند وقت نماز شده و نيت غسل واجب كند، بعد معلوم شود كه پيش از وقت غسل كرده، غسل او صحيح است.
مسأله 370- غسل را چه واجب و چه مستحب به دو قسم مى‏شود انجام داد: ترتيبى و ارتماسى.

غسل ترتيبى

مسأله 371- در غسل ترتيبى بايد به نيت غسل، اول سر و گردن، بعد طرف راست و بعد طرف چپ بدن را بشويد. و بهتر آنست بعد از شستن گردن دوباره نصف راست آن‏را با طرف راست بدن و نصف چپ گردن را با طرف چپ بدن بشويد. و اگر عمداً يا از روى فراموشى يا به واسطه ندانستن مسأله به‏اين ترتيب عمل نكند غسل او باطل است. و غسل ترتيبى بحركت دادن هر يك از اعضا سه‏گانه زير آب بقصد غسل كافى نيست بلكه بايد جزئى از بدن  از آب خارج بشود.
مسأله 372- نصف ناف و نصف عورت را بايد با طرف راست بدن و نصف ديگر آن دو را بايد با طرف چپ بشويد. و بهتر آنست تمام ناف و عورت با هر دو طرف شسته شود.
مسأله 373- براى آن‏كه يقين كند هر سه قسمت يعنى سر و گردن و طرف راست و طرف چپ را كاملاً غسل داده بايد هر قسمتى را كه مى‏شويد مقدارى از قسمتهاى ديگر را هم با آن قسمت بشويد.
مسأله 374- اگر بعد از غسل بفهمد جائى از بدن را نشسته و نداند آيا از سر يا طرف‏راست يا طرف‏چپ مى‏باشد، واجب‏است‏تمام‏محتملات رابا مراعات‏ترتيب بشويد.
مسأله 375- اگر بعد از غسل بفهمد مقدارى از بدن را نشسته، چنانچه از طرف چپ باشد شستن همان مقدار كافى است. و اگر از طرف راست باشد بايد بعد از شستن آن مقدار، دوباره طرف چپ را بشويد و اگر از سر و گردن باشد بايد بعد از شستن آن مقدار، دوباره دو طرف را بترتيب بشويد.
مسأله 376- اگر پيش از تمام شدن غسل، در شستن مقدارى از طرف چپ شك كند، شستن همان مقدار كافى است. ولى اگر بعد از اشتغال به شستن طرف چپ، در شستن طرف راست يا مقدارى از آن شك كند يا بعد از اشتغال به شستن طرف راست، در شستن سر و گردن يا مقدارى از آن شك نمايد اعتنا نكند. و بهتر آنست كه به آن شك ترتيب اثر بدهد تا وقتيكه غسل تمام نشده است. بله در صورتيكه شك كند كه طرف چپ را شسته يا نه، گرچه مدتى از غسل بگذرد بايد آن را انجام بدهد چون موالات شرط نيست و اين‏كه هميشه عادت به موالات داشته اثرى ندارد.

غسل ارتماسى

مسأله 377- در غسل ارتماسى اگر به نيت غسل ارتماسى به گونه‏اى كه عرفا صدق كند بدن را دفعتا در آب فرو برده است كفايت مى‏كند و لازمه آن اينست كه تمام بدن در يك آن واحد زير آب باشد گر چه فرو رفتن در آب بتدريج باشد. پس اگر پاى او روى زمين باشد و آب به آن نرسد بايد از زمين بلند كند. و لازم نيست تمام بدن قبل از غسل از آب بيرون باشد بلكه اگر قسمتى از بدن خارج باشد بفرو رفتن باقى بدن، غسل صحيح است.
مسأله 378- در غسل ارتماسى اگر همه بدن زير آب باشد و بعد از نيت غسل بدن را حركت دهد غسل او صحيح نيست.
مسأله 379- اگر بعد از غسل ارتماسى بفهمد به مقدارى از بدن آب نرسيده، چه جاى آنرا بداند يا نداند، بايد دوباره غسل كند.
مسأله 380- اگر براى غسل ترتيبى وقت ندارد و براى ارتماسى وقت دارد، بايد غسل ارتماسى كند.
مسأله 381- كسى كه روزه واجب گرفته يا براى حج يا عمره احرام بسته نمى‏تواند غسل ارتماسى انجام دهد. ولى اگر از روى فراموشى غسل ارتماسى كند صحيح است.

احكام غسل كردن
مسأله 382- در غسل ارتماسى بايد تمام بدن پاك باشد ولى در غسل ترتيبى پاك بودن تمام بدن لازم نيست. و اگر تمام بدن نجس باشد و هر قسمتى را پيش از غسل دادن آن قسمت آب بكشد كافى است.
مسأله 383- كسى كه از حرام جنب شده و با آب گرم غسل كند، اگر چه عرق مى‏كند غسل او صحيح است ولى مستحب است كه با آب سرد غسل كند يا در آب گرم غسل ارتماسى انجام دهد.
مسأله 384- اگر در غسل به اندازه سر موئى از بدن نشسته بماند، غسل باطل است. ولى شستن مثل توى گوش و بينى و هر چه از باطن شمرده مى‏شود واجب نيست.
مسأله 385- جائى را كه شك دارد از باطن بدن است يا از ظاهر آن، چنانچه قبلاً از ظاهر بوده بايد بشويد والا واجب نيست.
مسأله 386- اگر سوراخ جاى گوشواره و مانند آن بقدرى گشاد باشد كه داخل آن از ظاهر شمرده شود، بايد آن را شست، و گرنه شستن آن لازم نيست.
مسأله 387- چيزى را كه مانع رسيدن آب به بدن است بايد برطرف كند. و اگر پيش از آن‏كه يقين كند برطرف شده غسل نمايد غسل او باطل است.
مسأله 388- اگر موقع غسل شك كند، چيزى كه مانع از رسيدن آب باشد در بدن او هست يا نه، بايد وارسى كند تا مطمئن شود كه مانعى نيست.
مسأله 389- در غسل بايد موهاى كوتاهى را كه جزء بدن حساب مى‏شود بشويد و شستن موهاى بلند واجب نيست. بلكه اگر آب را طورى به پوست برساند كه آنها تر نشود، غسل صحيح است. ولى اگر رساندن آب به پوست بدون شستن آنها ممكن نباشد، بايد آنها را بشويد كه آب ببدن برسد.
مسأله 390- تمام شرطهايى كه براى صحيح بودن وضو گفته شد مثل پاك بودن آب و مباح بودن آن و استمرار نيت و اين‏كه آب غساله از نجاست نباشد و غيره، در صحيح بودن غسل هم شرط است. ولى در غسل لازم نيست بدن را از بالا به پايين بشويد، و نيز در غسل ترتيبى لازم نيست بعد از شستن سر و گردن فورا بدن را بشويد، پس اگر بعد از شستن سر و گردن صبر كند، و بعد از مدتى بدن را بشويد جايز است مثلاً سر را شسته و بعد از مدتى گردن را بشويد، ولى كسى كه نمى‏تواند از بيرون آمدن بول و غائط خوددارى كند، اگر باندازه‏اى كه غسل كند و نماز بخواند بول و غائط از او بيرون نمى‏آيد، بايد فورا غسل كند و بعد از غسل هم فورا نماز بخواند و همچنين زنى كه مستحاضه است.
مسأله 391- كسى كه قصد دارد پول حمامى را ندهد يا بدون اين‏كه بداند
حمامى راضى است بخواهد نسيه بگذارد، اگرچه بعد حمامى را راضى كند، غسل او باطل است.
مسأله 392- اگرحمامى راضى باشدكه پول حمام‏نسيه‏بماند، ولى‏كسى‏كه غسل مى‏كند قصدش اين باشد كه طلب او راندهد يا از مال حرام بدهد غسل او صحيح است.
مسأله 393- اگر پولى را كه خمس آنرا نداده بحمامى بدهد اگر چه مرتكب حرام شده، ولى غسل او صحيح است، اما ذمه‏اش به مستحقين خمس مشغول مى‏شود.
مسأله 394- اگر مخرج غائط را در آب خزينه تطهير كند، و پيش از غسل شك كند كه چون در خزينه تطهير كرده حمامى بغسل كردن او راضى است يا نه، غسل او باطل است، مگر اين‏كه قبل از غسل حمامى را راضى كند.
مسأله 395- اگر شك كند كه غسل كرده يا نه، بايد غسل كند. ولى اگر بعد از غسل شك كند كه غسل او درست بوده يا نه، لازم نيست دوباره غسل كند.
مسأله 396- اگر در بين غسل حدث اصغر از او سر زند، مثلاً بول كند، غسل باطل نمى‏شود ولى بعد از غسل براى نماز وضو بگيرد. و بهتر آن است كه غسل را بعد از اتمام اعاده نمايد و وضو نيز بگيرد يا اين‏كه غسل را اعاده و وضو نيز بگيرد. و همچنين درساير غسلها. و اين فرض در غسل ترتيبى امكان دارد و در غسل ارتماسى تصور ندارد.
مسأله 397- اگر از جهت تنگى وقت وظيفه مكلف تيمم بوده ولى بخيال اين‏كه به اندازه غسل و نماز وقت دارد، غسل كند، در صورتيكه به قصد طهارت از جنابت غسل نمايد غسل او صحيح است و اگر قصد كند براى خواندن آن نماز به نحوى كه اگر امر به نماز نباشد قصد غسل نداشته باشد، آن غسل باطل است.
مسأله 398- كسى‏كه جنب شده اگر شك كند كه غسل كرده يا نه، نمازهايى را كه خوانده صحيح است. ولى بايد براى نمازهاى بعد غسل كند. و اما اگر در وسط نماز شك كند كه غسل كرده يا نه، نماز او باطل است و بهتر آنست كه نماز را تمام كند و بعد با غسل اعاده نمايد. و در صورتى كه بعد از نماز حدث اصغر مثل بول يا باد معده از او صادر شده باشد لازم است وضو هم بگيرد.
مسأله 399- كسيكه چند غسل بر او واجب است مى‏تواند به نيت همه آنها يك غسل بجا آورد. و همچنين اگر يكى معين از آنها را قصد كند از بقيه كفايت مى‏كند. و بهتر آنست كه اگر يكى از آن غسلها غسل جنابت است، غسل را به نيت جنابت انجام دهد بلكه اگر غسل را به نيت غسل مستحبى انجام دهد، از واجبات هم مجزى است در صورتيكه قصد تعيين مستحبى بنحوى كه واجب را نفى كند نكرده باشد.
مسأله 400- اگر بر جائى از بدن، آيه قرآن يا اسم خداوند متعال نوشته شده باشد، چنانچه بخواهد وضو يا غسل را ترتيبى بجا آورد، بايد آب را طورى ببدن برساند كه دست او يا جاى ديگر بدن او بنوشته نرسد.
مسأله 401- كسيكه غسل جنابت كرده نبايد براى نماز وضو بگيرد بلكه مشروع نيست ولى با غسلهاى ديگر مى‏شود نماز خواند و بهتر است وضو هم گرفت.